Gta vice sity – oyun kodları


NUTTERTOOLS——————–silah
ASPIRINE ————————-can kodu
PRECIOUSPROTECTION———branjlet
YOUWONTTAKEMEALIVE——polis çoxalır
LEAVEMEALONE—————–polis yox olur
ICANTTAKEITANYMORE——-intihar
FANNYMAGNET——————şəərdə hamı dava edir
CERTAINDEATH——————popiros
DEEPFRIEDMARSBARS———-Tommy gombullaşar
PROGRAMMER——————–Tommy arıqlayar
STILLLIKEDRESSINGUP ——–Tipi dəyişər
CHEATSHAVEBEENCRACKED–Ricarda Diaz tipi ile oynarsınız
LOOKLIKELANCE——————Lance Vance tipi ile oynarsınız
MYSONISALAWYER————–Ken Rosenberg tipi ile oynarsınız Continue reading “Gta vice sity – oyun kodları”

Advertisements

Azərbaycan dilində nitqin tanınması sistemi istifadəyə verildi


Azərbaycan dilində şifahi nitqi mətnə çevirən Dilmanc nitqin tanınması sistemi istifadəyə verildi. Sistemin köməyilə kompüterə mətn daxil edərkən klaviaturada yığmaq əvəzinə mikrofona şifahi demək kifayətdir. Dilmanc nitqin tanınması sistemi avtomatik olaraq şifahi nitqi mətnə çevirir. Bu proqram istifadəçilərə daha təbii yol təklif etməklə yanaşı, klaviaturada yığmağa nisbətən bir neçə dəfə daha sürətli mətn daxil etməyə imkan verir.Dilmanc nitqin tanınması sistemini pulsuz onlayn servis kimi aşağıdakı ünvanda istifadə etmək mümkündür
Continue reading “Azərbaycan dilində nitqin tanınması sistemi istifadəyə verildi”

İnformatika haqda


 

İnformatika elmi

İnformatika (ingiliscə “informatics”) termini informasiya və avtomatika sözlərindən yaranmışdır. Bu termini ilk dəfə fransızlar (1960-cı il) avtomatlaşdırılmış informasiya emalı sahəsini adlandırmaq üçün istifadə etmişlər. Xaricdə bu termin “Kompyuter elmi” (“Computer science”) termini ilə uyğunlaşdırılır, yəni bu iki termin sinonim kimi işlədilir. Continue reading “İnformatika haqda”

Ölkə İnternet Domen Kodlarının siyahısı


. Ac: Ascension adası

. Ad: Andorra

. Ae: Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

. af: Əfqanıstan

. Ag: Antigua Barbuda

. Ai: Anguilla

. Al: Albaniya

. Am: Ermənistan

. An: Hollandiya Antil

. Ao: Angola

. Aq: Antarktika Antarktik müqaviləsi ilə 60 ° S enleminin cənubunda qalan hər şey.

. Ar: Argentina

. As: Amerika Samoası

. At: Avstriya

. Au: Avstraliya Ashmore və Cartier Adası və Coral Deniz adaları daxil.

. Aw: Aruba

. Az: Azərbaycan

. Ba: Bosnia and Herzegovina

. Bb: Barbados

. Bd: Banqladeş

. Be: Belçika

. Bf: Burkina Faso

. Bg: Bolqarıstan

. Bh: Bahrain

. Bi: Burundi

. Bj: Benin

. Bm: Bermuda

. Bn: Bruney

. Bo: Boliviya

. Br: Braziliya

. Bs: Bahamas

. Bt: Butan

. Bv: Bouvet Adası köhnəlmişdir

. Bw: Botsvana

. By: Ağ Rusiya

. Bz: Belize

. Ca: Kanada

. Cc: Cocos adaları

. Cd: Konqo Demokratik Respublikası Köhnə Zair

. Cf: Mərkəzi Afrika Respublikası

. Cg: Konqo Respublikası

. Ch: İsveçrə

. Ci: Fildişi Sahili

. Ck: Cook Adaları

. Cl: Çili

. Sm: Kamerun

. Cn: Çin Xalq Respublikası

. Co: Kolumbiya

. Cr: Kosta Rika

. Cu: Kuba

. Cv: Qab Verde

. Cx: Christmas Adası

. Cy: Kipr

. Cz: Çex Respublikası

. Də: Almaniya

. Dj: Dubai

. Dk: Danimarka

. Dm: Dominik

. Do: Dominik Respublikası

. Dz: Cezayir

. Ec: Ekvador

. Ee: Estoniya

. Eg: Misir

. Er: Eritreya

. Es: İspaniya

. Et: Efiopiya

. Eu: Avropa Birliyi

. Fi: Finlandiya

. Fj: Fici

. Fk: Falkland adaları

. Fm: Mikroneziya

. Fo: Farer adaları

. Fr: Fransa

. Ga: Qabon

. Gb: Birləşmiş Krallıq Nadir olaraq istifadə edilir, prioritetli olaraq. Uk istifadə edilir.

. Gd: Grenada

. Ge: Gürcüstan

. Gf: Fransız Guyanası

. Gg: Guernsey

. Gh: Qana

. Gi: Gibraltar

. Gl: Grönland

. Gm: Qambiya

. Gn: Qvineya

. Gp: Guadeloupe

. Gq: Ekvatorial Qvineya

. Qr: Yunanıstan

. Gs: Güney Georgia və Cənubi Sandwich adaları

. Gt: Qvatemala

. Gu: Guam

. Gw: Qvineya Bisau

. Gy: Guyana

. Hk: Hong Kong

. Hm: Heard adası və McDonald adaları

. Hn: Honduras

. Hr: Xorvatiya

. Ht: Haiti

. Hu: Macarıstan

. Id: İndoneziya

. Ie: İrlandiya

. Il: İsrail

. Im: Man Adası

. In: Hindistan

. Io: British Indian Okean Torpaqları

. Iq: İraq

. Ir: İran

. Is: İslandiya

. It: İtaliya

. Je: Jersey

. Jm: Yamayka

. Jo: İordaniya

. Jp: Yaponiya

. Ke: Kenya

. Kq: Qırğızıstan

. Kh: Kamboca

. Ki: Kiribati

. Km: Komor

. Kn: Saint Kitts və Nevis

. Kr: Cənubi Koreya

. Kw: Küveyt

. Ky: Cayman Adaları

. Kz: Qazaxıstan

. La: Laos

. Lb: Livan

. Lc: Saint Lucia

. Li: Lixtenşteyn

. Lk: Şri Lanka

. Lr: Liberiya

. Ls: Lesoto

. Lt: Litva

. Lu: Lüksemburq

. Lv: Latviya

. Ly: Libya

. Ma: Morokko

. Mc: Monako

. Md: Moldova

. Mg: Madaqaskar

. Mh: Marshall adaları

. Mk: Makedoniya

. Ml: Maliyyə

. Mm: Myanmar

. Mn: Monqolustan

. Mo: Macau

. Mp: Şimal Mariana Adaları

. Mq: Martinique

. Mr: Mauritania

. Ms: Montserrat

. Mt: Malta

. Mu: Mauritius

. Mv: Maldiv adaları

. Mw: Malavi

. Mx: Meksika

. My: Malayziya

. Mz: Mozambik

. Na: Namibiya

. Nc: Yeni Kaledonya

. Nə: Nijer

. Nf: Norfolk Adası

. Ng: Nijerya

. Ni: Nikaraqua

. Nl: Hollandiya

. No: Norveç

. Np: Nepal

. Nr: Nauru

. Nu: Niue

. Nz: Yeni Zelandiya

. Om: Oman

. Pa: Panama

. Pe: Peru

. Pf: Fransız Polinezyası Klipperton Adası ilə birlikdə.

. Pg: Papua Yeni Qvineya

. Ph: Filippin

. Pk: Pakistan

. Pl: Polşa

. Am: Saint-Pierre və Miquelon

. Pn: Pitcairn Adası

. Pr: Puerto Riko

. Ps: Fələstin nümunə, Qərb Şəriyə və Qəzzə Şeridi

. Pt: Portuqaliya

. Pw: Palau

. Py: Paraqvay

. Qa: Qatar

. Re: Reunion

. Ro: Rumıniya

. Ru: Rusiya

. Rw: Ruanda

. Sa: Səudiyyə Ərəbistanı

. Sb: Solomon Adaları

. Sc: Seyşeller

. Sd: Sudan

. Se: İsveç

. Sg: Sinqapur

. Sh: Saint Helena

. Si: Sloveniya

. Sj: Svalbard və Jan Mayen adaları köhnəlmişdir

. Sk: Slovakiya

. Sl: Sierra Leone

. Sm: San-Marino

. Sn: Seneqal

. So: Somali

. Sr: Surinam

. Küç: Sao Tome və Principe

. Su: Sovet Sosialist Respublikalar Birliyi Hələ istifadədə

. Sv: El Salvador

. Sy: Suriya

. Sz: Svaziland

. Tc: Turks və Caicos adaları

. Td: Çad

. Tf: Fransız Cənubi və Antarktik Toprakları

. Tg: Toqo

. Th: Tayland

. Tj: Tacikistan

. Tk: Tokelau

. Tl: Timor-Leste Köhnə kod. Tp hələ istifadədə

. Tm: Türkmənistan

. Tn: Tunis

. To: Tonqa

. Tp: Şərqi Timor ISO kodu TL olaraq dəyişdi. Hələlik. Tl istifadə edilmir.

. Tr: Türkiyə

. Tt: Trinidad və Tobago

. Tv: Tuvalu

. Tw: Tayvan

. Tz: Tanzaniya

. Ua: Ukrayna

. Ug: Uqanda

. Uk: Birləşmiş Krallıq

. Um: Birləşmiş Millətlər Uzaqda Bulunan Kiçik Adalar

. Us: Amerika Birləşmiş Ştatları

. Uy: Uruqvay

. Uz: Özbəkistan

. Va: Vatikan

. Vc: Saint Vincent və Granada

. Və: Venesuela

. Vg: Birləşmiş Krallıq Virgin adaları

. Vi: Virgin adaları

. Vn: Vyetnam

. Vu: Vanuatu

. WF: Wallis və Futuna Adaları

. Ws: Samoa Köhnə Qərb Samoa

. Ye: Yemen

. Yt: Mayot

. Yu: Yuqoslaviya (İndi Serbiya-Çernoqoriya); ISO kodu CS olaraq dəyişdirildi;. Cs hələlik istifadə edilmir.

. Za: Cənub Afrika

. Zm: Zambiya

. Zw: Zimbabve “

Əməliyyat sistemi haqqında anlayış


 

Müəllif: Adil Rəcəbov

Tarix: 2009-11-29

Əməliyyat sistemi (en. Operating System (OS)) – hesablama prosesini həyata keçirən texniki vasitələrin idarə olunmasıni təmin edən proqramlar toplusundan ibarətdir. Kompüter işə salındıqda əməliyyat sistemi başqa proqramlara nəzərən ilkin olaraq əməli yaddaş qurğusuna yüklənir və o, digər proqramların işləməsi üçün mühit yaradır. Əməliyyat sistemi eyni zamanda kompüterlərdə çoxməsələli (yaddaşın və həll vaxtının bölünməsi, qırılmaların təşkili və s.) iş rejiminin təşkilini təmin edir. Əməliyyat sistemi kompüter avadanlığının istifadəsini (avadanlığların idarə etməsini, informasiyanın daxil edilməsini və çıxardılmasını, sənədlərin redaktəsini, başqa proqramların istifadəsini/idarə edilməsini və s.) mümkün edən proqramdır.

Əsas funksiyalar:

  • Proqramların əməliyyat yaddaşına köçürülməsi və onların tətbiqi,
  • Standartlara cavab verən informasiyanın daxil edilməsi və çıxarılması qurğularının istifadəsinin mümkün edilmasi,
  • Kompüterin əməli yaddaşının idarə edilməsi,
  • Kompüterin sabit yaddaşının idarə edilməsi,
  • İstifadəçi ilə kompüter arasında qarşılıqlı əlaqənin yaradılması.

Əlavə funksiyalar:

  • Bir neçə əməliyyatın parallel olaraq yernə yətirilməsi,
  • Prosesslər arasında bağlantının/qarşılıqlı əlaqənin qurulması,
  • Kompüterlər arasında bağlantının/qarşılıqlı əlaqənin qurulması(şəbəkə),
  • Sistemin sıradan çıxmağının, informasiyanın itirilməsinin/ikinci şəxsin əlnə keçməsinin qarşısının alınması.
  • Qoşulmaların idarə edilməsi

Əməliyyat sistemlərinin təsnifatı

Əməliyyat sistemlərinin aşağıdakı növləri mövcuddur:

  • sistemlə eyni vaxtda işləyən istifadəçilərin sayına görə: biristifadəçili, çoxistifadəçili;
  • sistemin idarə olunması ilə eyni vaxtda yerinə yetirilən məsələlərin sayına görə: birməsələli, çoxməsələli;
  • prosessorların sayına görə: birprosessorlu, çoxprosessorlu;
  • prosessorun mərtəbələrin sayına görə: 8 – mərtəbəli, 16 – mərtəbəli, 32 – mərtəbəli, 64 – mərtəbəli;
  • interfeysin tipinə görə: əmrli və obyektyönlü;
  • informasiya emalı rejminə görə: paket emallı, vaxt bölgülü, real vaxt miqyaslı;
  • resurslardan istifadənin tipinə görə: şəbəkə, lokal.

Kompüter haqqında məlumat


 

Kompüter haqqında məlumat

Kompüter
Kompyuter – informasiya üzərində müxtəlif əməliyyatların avtomatlaşdırılmış yerinə yetirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş universal hesablama maşınıdır. Başqa sözlə kompyuter, informasiyanı emal etmək üçün nəzərdə tutulmuş maşındır.
1 Tarixi
2 Quruluşu
3 Sistem bloku
4 Yaddaş qurğuları

Tarixi
İnformatikanın əsas tərkib hissəsi olan kompyuter texnikası kompyuterlərin yaranması və inkişaf mərhələlərini, təsnifatını və arxitekturasını, aparat və proqram vasitələrini əhatə etdiyinə görə İnformatikanın inkişaf tarixi də kompyuter texnikasının inkişaf tarixinə uyğundur.İlk dəfə Blez Paskal (Fransa) 1642-ci ildə cəmləyici maşın hazırlamışdır. 1673-cü ildə Vilhelm Leybnis (Almaniya) hesab əməllərini yerinə yetirən mexaniki arifmometr yaratmışdır. 1830-cu ildə Çarlz Bebic (İngiltərə) proqramla işləyən hesablama maşını (analitik maşın) yaratmağa cəhd göstərmişdır. Bebicin ideyaları sonralar universal kompyuterlərin yaradılmasının əsasını qoymuşdur. 1930-cu ildə A.Turinq (İngiltərə) və E. Post (ABŞ) tərəfindən universal kompüterlərin yaradılmasının nəzəri əsaslarıni inkişaf etdirilmişdir.Müasir kompyuterlərin əsas iş prinsipləri XX əsrin 40-cı illərində Amerika alimləri Con Fon Neyman, Q.Qoldsteyn və A.Beris tərəfindən verilmişdir. Həmin prinsiplər 1946-cı ildə ABŞ-da ENİAK adlı universal kompyuterin yaradılması ilə həyata keçirilmişdir. Bu tarix müasir kompüter texnikasının yaranma tarixi hesab olunmuşdur. Elə həmin vaxtdan etibarən kompüter texnikası və texnologiyası yüksək sürətlə inkişaf etməyə başlamış və aşağıdakı mərhələlərdən keçmişdir:
I nəsil (1950-1959) – elektron lampalı kompüterlər. Onlardan əsasən riyazi məsələlərin həlli üçün istifadə olunurdu. Məs: MESM, BESM, Strela, M-3, Minsk-1, M-20 və s.
II nəsil (1960-1969) – element bazası əsasən yarımkeçiricilərdən ibarət olan elektron hesablama maşınları. Elektron lampalar yarımkeçirici elementlərlə-tranzistorlarla və diodlarla əvəz olundu. Onların funksional imkanları xeyli artmışdır. BESM-4, Minsk-22, Ural-14 və s.
III nəsil (1970-1985) – element bazalı mikroelektronika və inteqral sxemlərdən ibarət olan kompüterlər. Bu nəslin əsasını İBM 360/370 təşkil edirdi. Onun əsasında keçmiş SSRİ-də EC EHM və başqa elektron hesablama maşınları yaradılmışdır. Bu nəsil kompüterlərin bir nümayəndəsi də kiçik (mini) maşınlar sinfinə daxil olan ABŞ-ın RDR, VAX kompüterləri və onların SSRİ-dəki analoqu olan CM-1/2/3/4/1420 və s. maşınları idi.
IV nəsil (1981-dən sonraki dövr) böyük və çox böyük inteqral sxem (BİJ, ÇBİS) texnologiyası ilə yaradılan mikro və mini kompüterlər. Bu nəslin ayrıca sinfi fərdi kompüterlərdir (FK). Onların yaradılması prinsipcə inqilabi mahiyyət kəsb edirdi. Bunlara nümunə: IBM PC, IBM XT, IBM AT 286, IBM AT 386, IBM AT 486 və s.
V və sonraki nəsil – yeni və ən yeni elektron texnologiyalarına əsaslanan indiki və gələcəyin kompüterləri. Bu nəsil kompüterlər çox yüksək məhsuldarlığa və etibarlılığa malik olmaqla, keyfiyyətcə yeni funksional tələblərə, başqa sözlə biliklər bazaları ilə işləməyə, süni intellekt sistemlərinin təşkilinə, istifadəçi ilə nitq və görmə vasitəsi ilə ünsiyyəti təmin etməyə, ən yeni proqram vasitələrinin yaradılması prosesini sadələşdirməyə və s. imkan verməlidirlər. Yeni arxetikturaya və texnologiyaya malik neyrokompyuterlər real neyronların əsas xassələrini modelləşdirən neyron şəbəkələrinə əsaslanırlar. İntellektual imkanları xeyli üstün olan bioloji və optik texnologiyaları əsasında bio və optik neyrokompyuterlərin yaradılması da yaxın gələcəyin reallığıdır. Bunlarla yanaşı olaraq kompüterlərin məhsuldarlığı bəzi hallarda və müəyyən sahələrdə (nüvə energetikası, kosmos, hərbi-müdafiə, seysmologiya və s.) tətbiq üçün kifayət etmədiyindən super kompyuterlərin yaradılmasına ciddi ehtiyac yaranmışdır.

Quruluşu
-Kompüter aşağıdakı qurğulardan təşkil olunmuşdur:
-Sistem bloku,
-Monitor,
-Klaviatura,
-Maus, (siçan).

Əlavə qurğular (periferiya qurğuları):
-Printer, (çap qurğusu)
-Skaner,
-Modem,
-Rəqəm videokamerası,
-Səs gücləndiriciləri və s.

Kompyüterlər portativ variantda da istehsal olunur – “bloknot” (notebook). Burada sistem bloku, monitor və klaviatura bir korpusda qurulur: sistem bloku klaviaturanın altında, monitor isə klaviaturaya qapaq şəklində hazırlanır.
Monitor – informasiyanı əks etdirən qurğu.
Klaviatura – kompüterə məlumatı (verilənləri və əmrləri) daxil edən əsas xarici qurğulardan biri hesab olunur. Klaviaturanın köməyi ilə maşına istənilən simvolu (rəqəm, hərf, heroqriflər və s.) daxil etmək mümkündür.
Printer – kompüterin xarici qurğusu olub, informasiyanı kağız üzərində çap etmək üçündür. İnformasiyanın çıxışa verilməsi üsuluna görə printerlər iki qrupa bölünür. Simvollu və ya qrafiki. Simvollu printerlər sətrdəki ayrı-ayrı simvolları bütöv şəkildə çap başlığına ötürür. Qrafiki printerlərdə məlumat simvollar şəklində deyil, ayrı-ayrı nöqtələr şəklində çıxışa ötürülür. Vahid uzunluqda (1 dyuymda) olan nöqtələrin sayı printerin imkanlarını göstərir. Kağız üzərində şəklin qeyd edilməsi üsuluna görə printerlər iki qrupa bölünür: zərb ilə və zərbsiz çap qurğuları.
Skaner – kağız üzərində olan mətn və qrafik məlumatı kompüterə daxil etmək üçündür. Skaner məlumatı qrafiki formada oxuyur və maşının yaddaşına daxil edir. Daha sonra lazımi qrafiki redaktor proqramların köməyi ilə onu ikilik koda çevirərək disklərə və ya çap qurğusuna ötürülməsini təmin edir. Kompüterə çox zaman USB portu vasitəsi ilə qoşulur.
Multimedia – informasiyanın emalı texnologiyası olub, mətni, səsi, qrafiki, şəkli və animasiyanı kompüter sistemində tam şəkildə birləşdirir.
Meynfreym – ümumi məqsədli yüksək məhsuldarlığa malik universal elektron-hesablama maşınıdır (EHM). Bu kompüterlərdən müdafiə, maliyyə və sənaye sahələrində geniş istifadə olunur. Meynfreym kompüterləri böyük, mürəkkəb hesablamalar aparmaqla yanaşı özünə çoxlu sayda terminal birləşdirir. Təyyarə və qatarlara sərnişin biletlərinin satışını mərkəzləşdirilmiş qayda ilə həyata keçirən hesablama sistemlərində meynfreymlərdən istifadə olunur. Meynfreym kompüterlərin istehsalı ilə IBM kimi nəhəng şirkətlər məşğul olur.

Sistem bloku
Kompüterin sistem bloku sistem platası (ana plata) və ona qoşulmuş aşağıdakı hissələrdən təşkil olunmuşdur:
Operativ yaddaş (RAM) modulları
Mərkəsi prosessor və onun soyutma sistemi;
Müxtəıif adapterlər;
Sərt disk qurğusu (Hard Disj Device- HDD);
Videokart (Video Graphics Array-VGA);
Disket sürücüsü (Floppi Disk Drive- FDD);
CD-ROM (Compact Disk Read Only Memory);
CD-RW (Compact Disk Rewritable);
Səs platası (Sound Card);

Qida bloku;
Mərkəzi mikroprosessor – proqramları icra edən qurğudur. Prosessorun sürəti bir saniyədə onun yerinə yetirə biləcək əməliyyatların sayı ilə təyin edilir. Bu, bir çox amildən asılıdır. Onlardan takt tezliyini, bit sayını və mikroprosessorun arxitekturasını göstərmək olar.

Yaddaş qurğuları
İnformasiyanı yadda saxlamaq üçün yaddaş qurğularından istifadə olunur. Yaddaş qurğuları funksiyalarına görə müxtəlif olurlar:
Operativ yaddaş (Random Access Memory – RAM. Kompüter söndürüldükdə operativ yaddaşda (OY) olan informasiya silinir.
Daimi yaddaş qurğusu (Read Only Memory – ROM) – yalnız oxumaq üçün istifadə olunan yaddaşdır. Burada kompüterin əsas sistem proqram təminatı olan BIOS saxlanılır.
Disketləri (floppi) oxuyan qurğu- artıq istifadə olunmayan kiçik tutuma malik disketləri oxuyub-yazmaq üçün qurğu.
Virtual yaddaş – yerinə yetirilən proqram(lar)a tələb olunan OY-ın həcmi mövcud fiziki yaddaşdan çox olduqda diskdə təşkil olunan operativ yaddaş. “Məsələn”-fiziki mövcud olan OY-ın həcmi 32 Mbayt olduğuna baxmayaraq o, 4 Q-bayta qədər virtual yaddaşdan istifadə edə bilər.

WordPress.com-da pulsuz sayt və ya bloq yarat.

Yuxarı ↑